Kültür & Sanat

Sanata dair elimden geldiğince farklı konulara değinmeye çalıştığım yazılarımda, bu hafta yine farklı ve ilginç bir konuyu ele almak istedim. Konumuz tarihi çok eskilere dayanan, figürlerde uygulanan iki duruş stili olan Kuros (Kouros) ve Kontrapost (Contrapposto). Figürlerdeki duruş şekli dediğimizde aklımıza gelen şey onların beden dilidir. Beden dilini belki de en incelikli dil olarak görebiliriz. Sanat eserlerindeki figürlerin sözlü yansıması olmadığına göre, onları öne ç

Bu haftaki yazımda resim ve heykel sanatının dışında, yüzyıllardır süregelen ve felsefi yanı da olan bir sanata odaklanmak istedim. Yazıya, bu sanatın doğaçlama olarak aklıma getirdiği kendimden de ufak bir düşünsel anımı kattım. Sonlara doğru okuyabilirsiniz. Ve yazıyı okuduktan sonra belki siz de değişik fikirlerle zihninizde bir yolculuğa çıkarsınız, kim bilir… “Altınla birleşme” anlamına gelen Kintsugi adlı asırlık sanat, bir estetikten çok daha fazlası aslında. Japonlar

Freud’un teorilerinin, 20. yüzyılın başlarındaki Sürrealist Hareket üzerinde özellikle derin bir etkisi oldu. Hareket sanatçıları fikirlerini kamuoyuna sunarak onu her zamankinden daha popüler hale getirdiler. İkonik metni ‘Rüyaların Yorumu, 1899’ Sürrealist sanatçılar için özellikle önemliydi. Freud’un ‘’rüyaların, çoğu zaman erotik veya cinselleştirilmiş en içteki arzularımızla ilgili gizli anlamları açığa çıkarabileceği’’ inancıyla bağlantı kuran Sürrealistler, çok çeşitli

Fotoğraf: Melis Özyurt Bir şehirde yaşadığınızı nasıl anlarsınız? Yolunu ezbere bildiğiniz sokaklardan mı, her sabah selam verdiğiniz esnaftan mı, yoksa artık bakmadan geçtiğiniz manzaralardan mı? Bugün İstanbul’da tuhaf bir eşikte yaşıyoruz. Şehir hâlâ milyonlarca insan için bir ev. Ama aynı zamanda, milyonlarca insan için bir deneyim nesnesi. Bir fon. Bir içerik. Bir tüketim alanı. Ve belki de ilk kez, İstanbul’da yaşayanlarla İstanbul’u tüketenler aynı insanlar değil. Şehi

Çok sevdiğim sanat dalını yine büyük ilgi duyduğum psikoloji alanı ile birleştireceğim bu hafta. Sanatı bir yönüyle sanatçının iç dünyasından dış dünyaya aktardıkları olarak da yorumlayabiliriz. Özellikle dışavurumcu, soyut ve gerçeküstücü ressamları bu anlamda değerlendirebiliriz. İç dünyalarından tuvale yansıyan duygularını renkler, şekiller, figür ve objelerle birleştirerek oluşturdukları eserler, analize açık, izleyiciyi düşünmeye iten görsel okumalardır bana göre. Bu tür

AA Müzeler çoğu zaman tarafsız, kamusal ve evrensel mekânlar olarak sunulur. Beyaz duvarlar, sessiz salonlar ve kronolojik sergiler; ziyaretçiye düzenli ve “nesnel” bir kültür anlatısı vaat eder. Ancak bu düzenin kendisi başlı başına politiktir. Müze yalnızca sanat eserlerinin sergilendiği bir alan değil, kültürel iktidarın üretildiği, dolaşıma sokulduğu ve meşrulaştırıldığı bir mekândır. Bu yazı, “Müze kimin mekânıdır?” sorusunu; kültürel iktidar, ulusal hafıza ve sergi poli

Remedios Varo’nun dikişe ve terziliğe olan ilgisine, düşsel ve metaforik resimlerinden biri olan 1957 tarihli ‘Kadın Terzisi’ resmi üzerinden bakalım istedim. Daha önceki Remedios Varo yazımda da belirttiğim gibi, sanatçının yaşamı ve ilgileri eserlerine büyük ölçüde yansıyor. Hayatının güçlüklerle dolu taraflarını ya da sevgi ve merakla ilgilendiklerini resimlerinin içindeki karakterlerde görebiliyoruz. Bazen direkt bize bakarken, bazense ironilerle dolu, yahut düşündürücü r

“Her taş bloğunun içinde bir heykel vardır ve onu keşfetmek heykeltıraşın görevidir.” Bu yazımda size bir heykelden yola çıkarak tarihi bir kişiliği, 1700’lerde yaşamış bir kadını, zevk ve lükse adanmış hayatını ve günümüzde kendisine ait bir heykelin başına gelen üzücü ama komik bir olayı anlatmaya çalışacağım. En azından ben komik buldum diyelim? Tuhaf bir karışım oldu farkındayım, ama sanata biraz da eğlenceyle yaklaşabiliriz diye düşündüm. Pauline Bonaparte / Robert Lefèv

Kelimeler önemlidir; fikirler milyonlarca insanın düşüncelerini bir anda değiştirebilir. Günümüzde 1 ve 0’lardan oluşan dil nasıl bir devrim yarattıysa, çağın Protestan devrimi de Tyndale’in büyük katkısıyla olmuştu. İfade özgürlüğün önemseyen herkes için tanınması gereken William Tyndale hakkındaki yazıma The Economist’de yer alan şu sözlerle başlamak istiyorum: “İnsanlık onurunu tiranlıktan korumak, çoğu zaman birinin hayatını feda etmek anlamına gelebilir.”, “Bilgi çağı iç

2013’te çıkan albümü ‘’Kargalar’’la müzik hayatına son veren Özlem Tekin, müzik piyasası içinde ayakta durmaya çalışan güçlü kadınlardan biriydi. Bilhassa ‘’rock, erkek müziğidir.’’ algısına kafa tutan sanatçı, eril kadın imajı çiziyordu. Erkek egemen toplumda bir kadının bu standartlara kafa tutabilmesi, dağları delebilmesi için ne yapması gerekiyor? ‘’Seyirci, yapımcı, arkadaki orkestra bile izin vermiyor. rainbow45records Yalvarıyorlar topuklu giysene diye. Maalesef sahned

Platon’a göre, hayatı bir mağaranın ağzına zincirlenmiş bir insan gibi deneyimliyoruz. Dışarıyı göremiyor, sadece mağara önünden geçen insanların gölgelerini duvarda titreyerek görebiliyoruz: Gölgeler gerçektir. Bu haftaki yazımın konusunu 19. Yüzyıl Viktoryen dönemdeki kadınların toplumdaki yaşamına odaklanan bir şiir ve ondan ilhamla yapılmış tablolara ayırmak istedim. Daha önce yazdığım ‘Aşkın, Acının Ve Patriyarkanın Kurbanı Bir Kadın: Ophelia‘ adlı yazımı okuduysanız, or

Klimt, Kokoschka, Schiele örnekleriyle sinirbilimin sanat, edebiyat, görme ve bakma ile bu bağlamda bizde yarattığı duygular üzerine bir yolculuk bu... Bu haftaki yazımın konusu sanat ve beyin kimyası ilişkisi üzerine. 2000’de Nobel Tıp Ödülü alan Sinirbilimci Eric Richard Kandel’le yapılan bir söyleşiden ve ‘İçgörü Çağı: Sanat, Zihin ve Beyindeki Bilinçdışını Anlama Arayışı’ kitabından yola çıkarak Kandel ile birlikte bilinen bazı tablolar üzerinden, onları yerinde inceleyer

İstanbul mutfağı, imparatorluk tarihinin, göçlerin, zorunlu yer değiştirmelerin ve sınıf ilişkilerinin iç içe geçtiği son derece çoğul bir alan. Aynı sokakta Kürt bir kebapçının ocakbaşından Rum bir fırının çörek kokusu gelebiliyor; Antep usulü lahmacunla, Karadeniz pidecisi, Suriye börekçisi ve Balkan köftecisi gündelik hayatın aynı ritminde bulunabiliyor. İstanbul ise bu çokluğun en yoğun kristalleştiği yer. Oggusto Michelin Rehberi’nin 2023’te İstanbul’a, sonrasında İzmir

Resimlerdeki yoksulluk tasvirleri, kötü konutların, kötü çalışma koşullarının ve kronik açlığın nasıl hastalıklara ve erken ölüme neden olduğunu göstererek, sanatçıların hastalıkların temel nedenlerini açıkça gördüklerini ve onları daha geniş kamuoyunun dikkatine sunduklarını gösteriyor. Bilindiği üzere, dönemden döneme, toplumdan topluma, coğrafyadan coğrafyaya çok farklı tezahürleri bulunan sosyal adalet ilkesi, toplumsal yaşamın en önemli bileşenlerinden birini oluşturmakt

Geçmişten günümüze her yaştan, her sınıftan insanın oynadığı, romanlara ve filmlere konu olmuş, sanatın birçok dalında yer almış bir zihin sporudur satranç. Ortaçağdaki bir şiirde, 17. Yüzyıldaki bir resimde, 19. Yüzyılda bir filmde bulabilirsiniz onu. Bu haftaki yazıda farklı zaman ve ülkelerden satranç resimlerine yer vermek istedim. Ayrıca biraz tarihçesine, biraz da eskilere ait satranç set ve taşlarına ait fotoğraflara yer vereceğim. Kendim de satrancı çok severim. Çocuk

Angelus Novus, bakışlarını ayıramadığı bir şeyden sanki uzaklaşıp gitmek üzere olan bir meleği tasvir ediyor: Gözleri faltaşı gibi, ağzı açık, kanatları gerilmiş. Tarih meleğinin görünüşü de ancak böyle olabilir, yüzü geçmişe çevrilmiş Sürrealist sanatçıların Freud’un teorilerinden nasıl etkilendiğine değinmiştim. O sanatçılardan biri de çok sevdiğim ressam Paul Klee. Bu haftaki yazımda Klee’nin ‘Angelus Novus’ (Yeni Melek) adlı çalışmasından ve onu satın alıp ölümüne kadar e

Umudu Nietzche’nin dediği gibi işkence ve kötülük olarak görmek, ya da Rene Magritte’in beyaz gülünün temsil ettiği barış ve iyilik gibi görmek… Sizce Pandora’nın Kutusu’ndaki hangisi? Pandora, Yunanca: ‘’Tüm Hediyeler’’ anlamını taşıyan, Yunan mitolojisinde geçen ve erkeklerin dünyasında var olan ilk kadın olarak yer alır. (Hristiyanlık ve İslamiyet’te geçen Adem ve Havva gibi) Hesiod’un Theogony‘sine göre (M. Ö. 700), ateş tanrısı olan tanrıların kralı Zeus, Prometheus’un g

Her alanda olduğu gibi, sanatta da kadınların ayrımcılığa uğrayıp engellendiği bir dönemde düzene başkaldıran bir kadın: Artemisia Gentileschi 16. yüzyılın sonlarında İtalya’da doğan Gentileschi’yi seçmemin, yaşamına etki eden trajik bir yönü var. Gentileschi’ye geçmeden önce kısaca sanatta kadına bakmak istiyorum. Tahmin edeceğiniz gibi çok geniş bir konu ama elimden geldiğince kısaca sanat tarihinde kadının yerine bakmanın, her alanda olduğu gibi yaşadıkları zorlukları ele

Bilim ve sanatın birlikteliğindeki konuları yazmayı çok severim. Bu yazı da onlardan biri olsun istedim. Aslında yazıyı yazmama anlık bir tesadüf sebep oldu diyebilirim. Sanatla ilgili okuduğum bir yazıda ‘Hubble Space Telescope’ kelimelerini okuduğum anda, NASA yayınında senkronize olarak aynı kelimeleri duymanın güzelliği ve tuhaflığı içinde, twitter hesabımda bir zincir yapmaya karar vermiştim. Sonrasında bloga koymaya değer bir yazı olacağını düşünerek buraya da taşıdım.

John Everett Millais’den Arthur Hughes’a kadar pek çok ressama konu olmuş, Shakespeare’ın Hamlet’inde patriyarkaya kurban giden aşık ve...