Mutlu Vadi- Annemarie Schwarzenbach

Mathias Énard'ın ekimde okuduğum "Pusula"sında Annemarie Schwarzenbach birçok kez geçince tanışmalıyım dedim yazarla. Énard hem sevgiyle hem övgüyle bahsediyordu bu çoğu zaman mutsuz olmuş kadından. Dolu dolu bir hayat onunki; Zürih'te, zengin bir ailenin çocuğu olarak doğuyor, eğitimini tamamlayınca Almanya'ya gidiyor, burada Mann ailesinin çocuklarıyla dost oluyor. Bir türlü aradığı mutluluğu bulamıyor ve seyahatlere başlıyor. Arkadaşıyla yaptığı bir otomobil yolculuğu var ki yolu Türkiye'den de geçip Afganistan'a varan bir yolculuk bu.

Doğu coğrafyasını ne denli sevdiğinin bir kanıtı aynı zamanda bu yolculuk. Küçüklükten beri kendini erkek gibi hisseden ve yetişkin olduğunda cinsel tercihini belirleyen Schwarzenbach'ın hayatına birçok kadın giriyor. Bu kadınların en meşhuru bir dönem ilişki yaşasa da genel olarak karşılık vermediği Carson McCullers. Onu çok zorlayan morfin bağımlılığıyla hep uğraşmak zorunda kalıyor. Birçok ülkeye giden, aklına ve gönlüne estiği gibi yaşayan özgür ama hayal kırıklıklarıyla dolu bir yaşam süren Schwarzenbach bir bisiklet kazası sonrası yanlış tedavi sonucu otuz dört yaşında hayatını kaybediyor.

"Mutlu Vadi" yazarı tanımak için biçilmiş kaftan. O kadar kendini ele veriyor ki romanda Schwarzenbach , yazarın hayatına dair yukarıdaki kısacık bilgiye bile sahipseniz bu kısacık kitap dolu dolu gelecek size. Yazarı İran'ın birden çok noktasında izliyoruz. Avrupa'dan, medeniyetten vazgeçip her şeyi geride bırakarak yeni bir aşka doğru gidişi, çok seveceği bu yeni ülkede yaşama sevincini kaybetmese de umutsuzluğunu ve karamsarlığını üzerinde taşımaya devam etmesi, ruhundaki gelgitleri sebebiyle devamlı mücadele içinde olması onu çok yoruyor. Bu yorgunluk kimi paragraflarda sayıklamaya dönüşüyor, üst üste sorular soruyor, ünlem cümleleri kuruyor, kimi kez feryat ediyor sesi duyulacak mı bilmeden. Her yerde yalnız; iliklerine kadar hissettiği bu yalnızlık satırlardan size de bulaşıyor.

Kısa cümleler, eksiltili cümleler, devrik cümleler neredeyse tüm kitaba şiirsel bir hava katıyor. Bilinç akışı ve iç monologla kuruyor anlatıyı. Kendinizi kaptırıp gidiyorsunuz Schwarzenbach'a.

Son bir detay daha. Türkiye ama özellikle Ankara dav ar yazarın anılarında. Bize dair cümleler okumak da çok keyifliydi. Schwarzenbach kalbinde ne varsa "Mutlu Vadi"de dökmüş ortaya, saçmış üstümüze. Yazarı merak ederseniz benim gibi hem tanımak hem üslubunu görmek adına doğru bir seçim olur bu kitap. "Mutlu Vadi"yi Almanca aslından daha önce de çevirilerini okuduğum Tevfik Turan çevirmiş.

Neslihan Bayram Yavuz